Dünyanın bir çox ölkəsində rekord istilərin müşahidə olunduğu bir vaxtda beynəlxalq səhiyyə təşkilatları qızmar havaların insan sağlamlığı üçün yaratdığı risklərlə bağlı xəbərdarlıq edirlər.
Yeniera.az The Guardian-a istinadən xəbər verir ki, Mütəxəssislərin sözlərinə görə, iqlim dəyişikliyi nəticəsində istilik dalğaları daha uzunmüddətli və daha intensiv xarakter alır ki, bu da hər il yüz minlərlə insanın sağlamlığına mənfi təsir göstərir.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) bildirir ki, həddindən artıq isti hava hava şəraiti ilə əlaqəli ölüm hallarının əsas səbəblərindən biridir. Yüksək temperatur təkcə günvurma riskini artırmır, həm də ürək-damar, tənəffüs sistemi, böyrək xəstəlikləri, şəkərli diabet və psixi sağlamlıq problemləri olan insanlarda vəziyyətin ağırlaşmasına səbəb ola bilər.
ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzi (CDC) qeyd edir ki, isti hava hər kəs üçün təhlükə yaratsa da, xüsusilə yaşlılar, azyaşlı uşaqlar, hamilə qadınlar, açıq havada işləyənlər və xroniki xəstəlikləri olan şəxslər daha yüksək risk altındadır. Həddindən artıq istilik susuzlaşma, istilik tükənməsi və həyat üçün təhlükəli olan günvurma ilə nəticələnə bilər.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, güclü baş ağrısı, başgicəllənmə, ürəkbulanma, sürətli nəbz, həddindən artıq halsızlıq, huşun bulanması və bədən temperaturunun kəskin yüksəlməsi təhlükəli əlamətlərdir. Belə hallarda insan dərhal sərin yerə aparılmalı və təcili tibbi yardım çağırılmalıdır.
Xarici mediada dərc olunan son məlumatlarda da istilik dalğalarının ölüm hallarını artırdığı vurğulanır. Məsələn, Hindistanda rekord istilər fonunda xüsusilə açıq havada çalışan insanlar arasında günvurma və istiliklə əlaqəli ölüm hallarının artdığı bildirilir. Ekspertlər hesab edirlər ki, bu cür hadisələrin gələcəkdə daha da çoxalması mümkündür.
Həkimlər isti havalarda günün ən qızmar saatlarında (11:00–16:00) açıq havada uzun müddət qalmamağı, kifayət qədər su içməyi, yüngül və açıq rəngli geyimlər seçməyi, ağır fiziki fəaliyyətdən çəkinməyi və yaxın ətrafda yaşayan yaşlı insanlara nəzarət etməyi tövsiyə edirlər. Dərman qəbul edən şəxslərin isə isti havalarda müalicə rejimində dəyişiklik etməzdən əvvəl mütləq həkimlə məsləhətləşməsi vacib sayılır.
Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, istilik dalğaları artıq təkcə narahatlıq yaradan hava hadisəsi deyil, ciddi ictimai sağlamlıq problemidir. Vaxtında görülən sadə qoruyucu tədbirlər isə günvurma, susuzlaşma və istiliklə bağlı digər ağır fəsadların qarşısını almaqda mühüm rol oynayır./musavat